november 19, 2015 Daniëlle Borkent

Spring in het diepe als didactische coach

Door: Linda Spierings-Vega (Afdelingscoördinator Heliomare College, Voortgezet Speciaal Onderwijs)

Lopend door de klassen, zie ik dat leerlingen en docenten stapje voor stapje in een nieuwe rol stappen. Een vernieuwing naar meer gepersonaliseerd leren is enerverend, maar levert ook positieve energie.

Zoals we de eerste weken concludeerden in het team: ‘Leerlingen die hun boek vergeten bestaan niet meer, leerlingen die een wachtwoord vergeten wel’. Zuchtend over ICT en het rooster, zoekend naar een nieuwe invulling van een les die minder blind vaart op een methode, de afspraak over de korte dagelijkse briefing die toch weer langer duurt. Je moet er wat voor over hebben… en wat is er nu eigenlijk anders van dag tot dag bekeken?

Leerlingen uiten regelmatig hun mening of ongezouten kritiek. Opinie maakt nu plaats voor een vraag, een idee of een aansporing: “Waarom moet ik presenteren? Hoe bepaal ik mijn weekdoel?” Een lijst van een leerling op mijn bureau met ‘wat beter kan in het leerportaal’. Leerlingen die mopperen dat sommige docenten nog wel wat meer kunnen leren van de functies op een iPad. De twee trotse brugklassers die vanuit een opdracht in het leerportaal hun ‘culinair’ gemaakte limonade laten proeven. De gloedvolle discussie die daarop volgde: hoe ze de limonade in een rammelende schoolbus mee naar huis konden nemen? Een mooi voorbeeld van samenwerking en probleemoplossing in een notendop.

Docenten die voorheen een rooster in ontvangst namen, bemoeien zich nu proactief met hoe het rooster de leerling bedient. Gesprekken over leerlingen die niet altijd effectieve combinaties opleveren, worden nu verrijkt door gesprekken over de productieve duo’s. Docenten leggen open en direct op tafel waar ze aan willen werken. Onder de docenten zelf zijn ook meer productieve duo’s aan het ontstaan. De rol van docent naar coach is in het speciaal voortgezet onderwijs een dagelijks gegeven. De rol van docent en coach naar ‘de didactische coach’ is een breed te ontginnen terrein.

Bij het ontwikkelen van een visie op ‘de docent als didactische coach’ zijn dit, mijns inziens, speerpunten:

  1. Zelfregie blijven stimuleren: de leerling ruimte geven in keuzes, doelen stellen en strategie binnen het schoolkader.
  2. Planmatige handvatten aanreiken bij het vaststellen van korte en lange termijndoelen. Concrete feedback op het leerproces met behulp van motivatietechnieken.
  3. Complimenteren op inhoud: niet slechts op resultaat, maar op wat ligt er achter het resultaat? Scheppen van een positief verwachtingspatroon.
  4. Pedagogisch inzicht gecombineerd met een onderzoekende houding: op welke wijze bereik je deze unieke leerling? Wees kritisch op je eigen houding in relatie tot de leerling.
  5. Verzamelen en interpreteren van didactische beoordelingen en adviezen. Vereiste vaardigheden (rubrics) vertalen naar leerlingentaal.
  6. Wissel kennis uit met experts over de aanpak bij specifieke leerproblematiek, verwijs door waar nodig.
  7. Schoolbreed bijdragen aan een positief coachingsklimaat.

Kortom, we bevinden we ons geleidelijk in een nieuwe fase richting samenwerkend leren en evenwaardige verhoudingen. Een gezonde basis om gepersonaliseerd leren te laten gedijen en de docent in staat te stellen een verdiepingslag te maken in de coachende rol.

Wil je meer weten over de eerste ervaringen met deze vorm van gepersonaliseerd leren bij Heliomare? Klik hier.

Heliomare is een Leerlabschool uit het Leerlab De docent als didactische coach. In dit Leerlab gaan de scholen op zoek naar het antwoord op de vraag Hoe ziet de veranderende rol van de docent als didactische coach er uit?

Voor vragen over deze blog of het Leerlab kunt u contact opnemen met Suzanne Haring, Leerlabcoördinator De docent als didactische coach.

Tagged: