In de hoogste versnelling

Het Zwijsen College is een havo-vwo-school. Zij bieden vwo-leerlingen de mogelijkheid om voor één vak of meerdere vakken versneld examen te doen. “Zodat ze meer uitgedaagd worden en er ook tijd overblijft om bijvoorbeeld modules op de universiteit te volgen.”

Fast lane

Vier jaar geleden deden leerlingen voor het eerst versneld vwo-examen. Slechts twee jaar daarvoor was de school begonnen met de eerste voorbereidingen. Conrector Paul Meijer van het Zwijsen College legt uit waarom het noodzakelijk was geworden om leerlingen de mogelijkheid aan te bieden te kunnen versnellen. Paul: “We zagen het aantal leerlingen op het vwo teruglopen en hadden een flink aantal leerlingen die meer konden dan ze lieten zien. Door nu onderwijs op maat aan te bieden, dat aansluit bij hun talenten, zijn leerlingen veel gemotiveerder.” Een bijkomend voordeel van Fast Lane (versnellen) is dat leerlingen tijd overhouden in 6 vwo.

Tijd over

Doordat een 6 vwo-leerling al voor één of meerdere vakken examen heeft gedaan, ontstaat er ruimte om bijvoorbeeld modules te gaan volgen op de universiteit. Paul: “Hiervoor werken wij onder andere samen met de Radboud Universiteit in Nijmegen en de TU in Eindhoven en Tilburg. Voordat leerlingen collegegeld betalen, kunnen ze dus al studiepunten verdienen. Een enkele leerling doet op het ogenblik bij ons het hele vwo in 5 jaar.”

Lastig

Veel versnellers gebruiken de extra tijd in 6 vwo om vakken te volgen waar ze minder goed in zijn. Paul: “Fast Lane-leerlingen zijn vaak eenzijdig begaafd; bijvoorbeeld de talen zijn niet zelden lastig voor ze. Voor leerlingen die versnellen in een taal kunnen weer de meer exacte vakken problemen opleveren. Er is ook een groepje versnellers dat samen met brugklassers lessen in de Chinese taal en cultuur volgt, een vak dat tot nu toe alleen in de onderbouw wordt gegeven. Dat gaat ook prima.”

Onderwijs op maat

Om het binnen de school mogelijk te maken om structureel maatwerk aan te kunnen bieden, zijn door het Zwijsen College twee visies geformuleerd: ‘onderwijs op maat’ en ‘toekomstbestendig diploma’. Paul: “We zitten op dit moment in een voorbereidingsjaar. Schooljaar 2019/2020 verwachten we het nieuwe onderwijssysteem helemaal uit te kunnen rollen met daarin onder meer nieuwe lestabellen en lespakketten. Overigens maken we niet alleen meer tijd vrij voor versnellers, maar ook voor leerlingen die extra ondersteuning kunnen gebruiken. Op dit moment werken we al met zogenaamde Zwijsen-uren: een uitgeroosterd uur waarin leerlingen vragen kunnen stellen aan vakspecialisten.”

Wisselen op maat

Tot het nieuwe onderwijssysteem er is, wordt er op school geroeid met de riemen die ze hebben en wordt het aanbieden van maatwerk rooster technisch gezien individueel opgelost. Paul: “Stel een 4 vwo-leerling wil Wiskunde B op 5 vwo-niveau volgen. Stel dat die leerling dan ook Engels heeft, dan gaan we kijken of hij dit vak misschien kan missen of op een ander moment kan inhalen. Dit noemen wij ‘wisselen op maat’. Uiteraard gaat alles in overleg met de mentor en betrokken vakdocenten. Ondanks een groot aantal versnellers werkt dit voor ons, maar de grens van wat we kunnen faciliteren is in zicht.”

Differentiëren

Op het Zwijsen College worden verschillende vormen van differentiëren toegepast, zowel interne als externe. “Wij hebben bijvoorbeeld leerlingen die het vak wiskunde B voor 3 en 4 vwo in één jaar doen. Tot de kerst wordt de stof van 3 vwo behandeld en na de kerstvakantie de 4 vwo-stof. Dit is een vorm van intern differentiëren. Deze leerlingen gaan straks in 4 vwo de lessen wiskunde B in 5 vwo volgen, dan is er sprake van extern differentiëren. Zij zijn dan fysiek aanwezig in een 5 vwo-klas.

Bijscholing

Om in de klas te leren differentiëren hebben docenten drie jaar geleden een verplichte bijscholing gevolgd. Daarna zijn er voor elk vak programma’s voor versnellers geschreven en PTA’s voor versnellers samengesteld. “Dit schooljaar maken we grote stappen op het gebied van differentiëren met behulp van ict. De hele school leert werken in de Google-classroom omgeving met onder andere als doel leerlingen op maat te kunnen bedienen en individuele vorderingen beter te kunnen monitoren.”

Differentiatie op de havo

Waar op het vwo volop versneld wordt, is dit op de havo niet het geval. Paul: “We doen wel aan differentiëren, maar niet door te versnellen. Dit komt omdat we enerzijds met het hbo geen soortgelijke samenwerking hebben als met de universiteiten en anderzijds omdat leerlingen op de havo erg jong zijn. Wel kunnen havoleerlingen één of meer vakken volgen en met een examen afsluiten op het vwo.”

Het licht zien

Daarmee loopt het Zwijsen College vooruit op een eventueel maatwerkdiploma. “De herinvoering van de dakplanbrugklas havo/vwo stimuleert dat proces ook. Het is niet logisch dat bijvoorbeeld een leerling die we niet kunnen bevorderen naar 2 vwo na deze brugklas voor alle vakken naar 2 havo zou gaan. Een of enkele vakken op vwo-niveau volgen moet in de toekomst mogelijk worden. Ook komt het voor dat havoleerlingen later het licht zien. Omdat havoleerlingen daarvoor niet alleen moeten versnellen, maar ook verdiepen is dit wel een zwaarder traject. Daarom zijn we ook bezig om te kijken naar andere vormen waarmee we excelleren op de havo kunnen stimuleren.”

Bottom-up

Het succes van het Zwijsen College schuilt in het feit dat de wens vanuit de docenten zelf kwam. Paul: “Het is niet van bovenaf opgelegd, de bovenbouwdocenten van het vwo wilden dit echt zelf. Nadat we als schoolleiding het idee van versnellen opperden is een projectgroep bestaande uit twaalf docenten met de wens om te versnellen aan de slag gegaan. Doordat de ervaren docenten precies wisten wat de exameneisen waren en het kerncurriculum konden dromen, wisten ze ook welke leerlingen ze konden laten versnellen. Zo deden gelijk het eerste jaar al een paar 5 vwo-leerlingen examen geschiedenis, scheikunde of wiskunde.”

Resultaat

Nu, na een aantal pilotjaren, plukt de school al de vruchten van de ingezette veranderingen. In het schooljaar 2016-2017 hebben 39 van de 102 leerlingen van 5 vwo in 59 vakken versneld examen gedaan. Het gemiddelde CE-cijfer van deze leerlingen was 7,7. Paul: “Helaas neemt de onderwijsinspectie bij de rendementsbeoordeling de resultaten van de versnellers niet mee.”

Cum laude

Daarnaast zijn leerlingen ook veel gemotiveerder om te presteren. Zo stijgt het aantal leerlingen dat cum laude afstudeert. In 2017 was dat 8%. Paul: “We kijken continu: wat willen leraren en leerlingen en wat kunnen wij faciliteren? De dalende populatie op het vwo hebben we, in een krimpende markt, in ieder geval weten te keren!”

Het Zwijsen College neemt deel aan het leerlab Klassikale context – zuid.

 

,

Nog geen reacties

Geef een reactie