Motivatietool

In welke mate zijn leerlingen gemotiveerd voor het onderwijs?

Toelichting wat het instrument doet

De motivatietool meet met behulp van 16 stellingen de mate van motivatie voor het onderwijs bij leerlingen op school, tijdens een vak of gedurende een onderdeel van een vak. Deze stellingen horen bij 4 verschillende typen motivatie. Voor elke stelling geven leerlingen op een 5-puntsschaal in deze vragenlijst aan in hoeverre een stelling bij hen past (1 = past nooit bij mij, 5 = past altijd bij mij). De vier typen motivatie sluiten elkaar niet uit maar kunnen naast elkaar bestaan.

› Download de Vragenlijst motivatietool [doc] [pdf].

› Bekijk de uitleg van de vier typen motivatie in het overzicht schalen met bijbehorende stellingen.

Doelgroep

Het instrument is geschikt voor alle leerjaren en onderwijstypen.

Tijdsinvestering onderzoek

Naar schatting bedraagt de tijdsinvestering 6 tot 8 uur. Het afnemen van de vragenlijst in de les duurt ongeveer 20 minuten.

› Bekijk een voorbeeld van een tijdsinvestering.

Bronnen

Op deze pagina vind je een overzicht van de bronnen waarop de tools zijn gebaseerd.

VOORBEREIDING

Hoe bereid je de afname van de vragenlijst motivatie voor?

Stap 1: Voor afname dienen ouders/verzorgers toestemming te hebben gegeven. Verder worden de gegevens vertrouwelijk behandeld. Individuele leerlingen mogen niet kunnen worden herleid uit de resultaten. Bekijk hoe je veilig omgaat met gegevens en toestemming regelt.

Stap 2: Vul het vak/de activiteit in op de juiste plaatsen in de vragenlijst.

Stap 3: Controleer het taalgebruik van de stellingen voor de doelgroep en pas deze eventueel aan. Gelieve de inhoud van de stellingen niet veranderen.

› Bekijk een voorbeeld van aangepaste stellingen voor vmbo-leerlingen.

Stap 4: Print de vragenlijst uit voor een afname op papier of bereid een online afname voor via bijvoorbeeld Survey Monkey of Google Formulieren.

› Bekijk de voor- en nadelen van afname op papier of digitaal.

UITVOERING

Hoe voer je de afname van de vragenlijst motivatie uit?

Stap 1: Geef uitleg aan leerlingen over het invullen van de vragenlijst:

  • De vragenlijst gaat over motivatie voor een vak/activiteit.
  • De leerling vult de vragenlijst in één keer in.
  • De leerling leest een stelling en omcirkelt één van de 5 antwoordcategorieën.
  • De antwoorden worden anoniem verwerkt.

Stap 2: Sla de vragenlijst op een beveiligde plek op.
› Bekijk hoe je veilig omgaat met gegevens.

ANALYSE

Hoe analyseer je de verkregen antwoorden?

Stap 1: De antwoorden (de cijfers 1-5) van leerlingen worden ingevoerd in een Excel-format. Bij een online afname kunnen antwoorden soms worden geëxporteerd naar Excel. Bij een papierenversie voer je de antwoorden handmatig in het Excel-format in. Wanneer een leerling meerdere antwoorden of geen antwoord heeft gegeven dan vul je niets in.

› Download het Excel-format.

Stap 2: De stellingen die samen één type motivatie meten, vormen een schaal. De antwoorden van leerlingen worden in het format per type (schaal) geanalyseerd. Deze vier typen motivatie kun je apart van elkaar interpreteren.

› Bekijk het overzicht van schalen met bijbehorende stellingen.

Stap 3: Per schaal geeft het Excel-format de betrouwbaarheid, het gemiddelde en de standaardafwijking.

INTERPRETATIE

Wat vertellen de resultaten jou?

Stap 1: Check de betrouwbaarheid van de motivatieschalen in het Excel-format. Dit is nodig omdat allerlei aspecten de antwoorden van leerlingen kunnen beïnvloeden, zoals wie de vragenlijst afneemt, de achtergrond van de leerlingen, etc.

› Bekijk waarom het belangrijk is de betrouwbaarheid te controleren.

Stap 2: Interpreteer de gemiddeldes en standaardafwijkingen van de motivatieschalen. Over het algemeen geldt dat een gemiddelde score van de schalen intrinsieke motivatie, geïdentificeerde motivatie en de externe motivatie boven de 3 en een gemiddelde score van de schaal amotivatie onder de 3 erop duidt dat de leerlingen gemotiveerd zijn voor het onderwijs. De standaardafwijking geeft informatie over de spreiding van de verschillende scores rond het gemiddelde.

› Bekijk hoe je standaardafwijkingen interpreteert.

VERVOLGSTAPPEN

Wat kun je vervolgens doen met de resultaten?

  1. Met behulp van de resultaten kun je het gesprek aangaan met de schoolleiding over de vernieuwing.
  2. Het onderwijs aanpassen met als doel de motivatie van leerlingen (verder) te verhogen.
  3. Zoeken naar onderliggende redenen voor een eventuele tegenvallende motivatie. Hiervoor kunnen leerlingen en docenten worden geïnterviewd. Bekijk interviewtool docenten.