Routekaart veranderaanpak

Een verandering doorvoeren kan op een berg lijken waarvan je nog niet precies weet hoe je die moet beklimmen. Je weet nooit exact wat achter de top ligt. Gebruik deze routekaart veranderaanpak als leidraad om zicht te krijgen op welke fases je kunt doorlopen om verder te komen met een verandering op school. De kaart is gebaseerd op de ervaringen van scholen in het project Leerling 2020.

Visie

In deze fase bepaal je als school, team of docent waar je met je onderwijs op de korte en/of lange termijn heen wilt. Wat is de urgentie, welke verandering is daarvoor nodig en waar streef je dus naar?

Doorontwikkeling

In deze fase scherp je de verandering aan en zorg je ervoor dat het structureel onderdeel wordt van de les, het team of de organisatie.

Evalueren

Neem de ruimte om tussentijds te reflecteren op je doelstellingen en visie. Evalueer samen en onderzoek of je doel is bereikt en wat de ontwikkelingen tot nu toe hebben opgeleverd. Dat helpt je om door te gaan op dezelfde weg (met aanpassingen) of juist een afwijkend pad te kiezen.

Plan van aanpak

Maak een plan, bedenk welke acties je wilt ondernemen, wat je daarvoor nodig hebt en met welke mensen je dit wilt doen. Waar kunnen eventuele obstakels zitten? En hoe kun je daar nu al op inspelen? Plan alvast een evaluatie-moment in.

Aan de slag

Van kleine veranderingen in de les tot een hele school die het roer omgooit: in deze fase ga je echt van start. Het is de implementatie van een plan van aanpak of een spontaan idee.

Betrokkenen meenemen

Wanneer je iets wilt veranderen, heb je voor de kwaliteit en het draagvlak je collega’s nodig en is het goed om leerlingen en ouders te betrekken. Hoe krijg je de betrokkenen enthousiast, hoe zorg je dat je het samen gaat doen en hoe ga je om met weerstand?

Over de route

Belangrijke pijlers bij elke fase van verandering

  • Als school/docent bepaal je zelf je route, maar het is aan te raden om te starten met het vormen van een visie.
  • Soms doorloop je meerdere fases tegelijkertijd.
  • En soms zet je een paar stappen terug door een fase te herhalen.
  • De pijlers (context, randvoorwaarden, inspiratie, scholing, communicatie en lerende cultuur) zijn bij elke fase in het proces relevant.

Context

Met welke mensen en invloeden heb jij te maken? Wat is de achtergrond van de school? Als je weet wat de uitgangspunten zijn, weet je ook waar je rekening mee moethouden om te veranderen.

Randvoorwaarden

Wat is er nodig om van start te kunnen gaan? Denk aan het juiste gereedschap, ontwikkeltijd, ruimte, roostering en gezamenlijke werkafspraken.

Inspiratie

Denk ook aan inspiratie van docenten, andere scholen en bedrijven die veranderingen hebben doorgevoerd. Welke lessen kun je hier uit halen?

Scholing

Hoe zorg je er als projectleider/school voor dat alle betrokkenen (docenten, leerlingen en schoolleiding) deze slag kunnen maken. Wat voor scholing is daarvoor nodig?

Communicatie

Door te communiceren over de ontwikkelingen naar leerlingen, collega’s, schoolleiding en ouders krijgt iedereen de kans om betrokken te raken.

Lerende cultuur

Veranderingen worden sneller opgepakt in organisaties waar een ‘lerende cultuur’ aanwezig is. De kenmerken zijn o.a.: feedback, kennisdelen, experimenteren, fouten mogen maken, successen vieren.